top banner 03
Η πλέον αρχέγονη μορφή της αχλαδόσχημης βυζαντινής λύρας, με επίπεδο χωρίς νεύρο καπάκι και τρεις ανισομήκεις χορδές, συναντάται σήμερα στις περιοχές της Μακεδονίας και Θράκης (νομοί Σερρών και Δράμας) οι οποίες κατοικήθηκαν από πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης (από τον Κωστή Αγαθουπόλεως).

Η θρακική λύρα είναι το όργανο που συνοδεύει τους «αναστενάρηδες» στον εκστατικό χορό τους και αυτός είναι ο κυριότερος λόγος που διατηρείται εκεί. Ένα χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της λύρας έχει μελετηθεί συστηματικά στο βιβλίο «Η λύρα της Κρήτης και του Αιγαίου» και τα βασικά οργανολογικά στοιχεία παρατίθενται και σε αυτό τον ιστότοπο, στον τομέα Παλαιά Όργανα.

Μία επίσης αρχέγονη μορφή της αχλαδόσχημης βυζαντινής λύρας επιβιώνει ακόμα στη περιοχή της Καλαβρίας, στη νότια Ιταλία, και ονομάζεται «λύρα της Καλαβρίας» (lira Calabrese, Da Scavo 2006). Η μόνη χαρακτηριστική διαφορά από τα ελληνικά «λυράκια» είναι ο χορδοδέτης που κατά κανόνα είναι δερμάτινος.

Η χρήση της λύρας της Καλαβρίας συνδέεται άμεσα με τους ελληνόφωνους πληθυσμούς της Κάτω Ιταλίας (cultura grecanica). Στο πέρασμα του χρόνου επιβίωσε μόνο στο βόρειο τμήμα της παλαιότερα ελληνόφωνης περιοχής (περιοχή Λοκρίδας). Το όργανο αυτό θεωρείται από όλους τους μελετητές ως απόγονος της βυζαντινής λύρας.