top banner 03
Τα είδη των ξύλων που χρησιμοποιούνται στην οργανοποιία είναι λίγα και συγκεκριμένα. Το καπάκι κατασκευάζεται πάντα από ξύλο κωνοφόρων δέντρων (έλατο, κέδρος, κυπαρίσσι). Για το αντηχείο χρησιμοποιούνται πολλά είδη σκληρών ξύλων, με κυρίαρχο στα λόγια όργανα το σφενδάμι, αλλά με έντονη παρουσία πλήθους άλλων ξύλων όπως η καρυδιά, η μουριά, η αχλαδιά, η κερασιά, το μαόνι και διάφορα άλλα τροπικά ξύλα.

Για το καπάκι χρησιμοποιούνται ξύλα κωνοφόρων (έλατο ή κέδρος) τα οποία έχουν χαμηλή πυκνότητα και απόσβεση, υψηλή ελαστικότητα κατά μήκος των ινών και υψηλό συντελεστή ακτινοβολίας ήχου. Τα ξύλα για το αντηχείο έχουν αντίστοιχα χαρακτηριστικά αλλά με υψηλότερη πυκνότητα και δομική ισοτροπία, ώστε να μπορούν να αντέχουν τις υψηλές τάσεις των χορδών, καθώς λειτουργούν ως η κύρια φέρουσα δομή. Στην επιλογή των ξύλων για το αντηχείο είναι επίσης προφανές πως παίζει καθοριστικό λόγο και το αισθητικό κριτήριο της επιλογής των πιο όμορφων, κατά την κρίση του κατασκευαστή ή τις απαιτήσεις του εκτελεστή.

Σε ότι αφορά στο πιο πολυσυζητημένο ίσως θέμα της σημασίας του αριθμού (ή του πάχους) των αυξητικών δακτυλίων του ξύλου στο καπάκι των μουσικών οργάνων, όσο αυξάνει το πάχος των αυξητικών δακτυλίων, τόσο αυξάνεται το ποσοστό του πρώιμου ξύλου σε σχέση με το όψιμο ανά μονάδα όγκου, καθώς οι παχείς δακτύλιοι έχουν μεγαλύτερο ποσοστό πρώιμου ξύλου από ότι οι λεπτοί. Προκύπτει δηλαδή μείωση της μέσης πυκνότητας του ξύλου με παχείς δακτυλίους, μείωση που μπορεί να φτάσει έως και το 40%.

Παράλληλα όμως με τη μείωση του όψιμου πιο συμπαγούς ξύλου, μειώνεται και η δυσκαμψία του καπακιού, κυρίως στην διεύθυνση των ινών. Για το λόγο αυτό απαιτείται ένας βέλτιστος λόγος πρώιμου/όψιμου ξύλου, άρα υπάρχει ένας βέλτιστος αριθμός αυξητικών δακτυλίων ανά μονάδα μήκους ή ένα βέλτιστο πάχος των αυξητικών δακτυλίων για τη βέλτιστη ηχητική απόδοση του καπακιού. Ένα πρόσθετο πρόβλημα είναι ότι ούτε η σχέση ποσοστού πρώιμου/όψιμου ξύλου ανά δακτύλιο είναι σταθερή ή μπορεί να προβλεφθεί μέσω συσχετισμού με το πάχος του δακτυλίου.

Όλα τα παραπάνω στοιχειοθετούν άλλη μια φορά ότι για το ξύλο δεν υπάρχουν έτοιμες συνταγές. Δεν υπάρχει ασφαλής επιλογή αριθμού δακτυλίων ανά εκατοστό στην επιλογή ξύλων για καπάκια. Φαίνεται να συμπεριφέρονται καλύτερα ακουστικά τα καπάκια των τοξωτών χορδόφωνων με όχι ιδιαίτερα μεγάλη διαφορά πυκνότητας πρώιμου/όψιμου ξύλου και με πάχος δακτυλίων μεταξύ 2 και 3 χιλιοστών. Σημαντικό ρόλο φαίνεται να έχει και ο τρόπος μετάβασης από το πρώιμο στο όψιμο ξύλο και η συνεκτικότητα μεταξύ των αυξητικών δακτυλίων.