top banner 03

book sample2

diathesima2

 

Μια πλήρης σειρά εργαλείων κοπής καλής ποιότητας είναι απαραίτητη: σμίλες (σκαρπέλα) και γλύφανα (σγρόμπιες), μαχαιράκια σκαλίσματος , ξυλοφάγοι (ράσπες), λίμες και ξύστρες. Δεν μπορεί να λείπει το κλασικό σκεπάρνι καθώς και το κοίλο σκεπάρνι (γουβοσκέπαρνο ή γλυφανοσκέπαρνο) για το «ξεκούφωμα» του σκάφους. Μην επιλέξετε τη λύση των φτηνών εργαλείων. Προτιμότερο να υπάρχουν λιγότερα αλλά καλά.

Μια σειρά από πλάνες και ένα παστράγκολο με επίπεδο πέλμα είναι επίσης απαραίτητα. Ιδιαίτερα χρήσιμο για τη διαμόρφωση της πλάτης του σκάφους είναι το «ροκάνι του γύφτου», μία ξύστρα – μαχαίρι με δύο λαβές που έτυχε ευρείας χρήσης στο παρελθόν από σαμαράδες και καρεκλάδες.

Μια σειρά πριόνια και πριονάκια είναι σε καθημερινή χρήση. Και εδώ τα γιαπωνέζικα υπερέχουν. Χρειάζεται επίσης ένα καλό σιδεροπρίονο καθώς και ένα πριονάκι κοσμηματοποιού. Καθημερινά χρειάζονται μια σειρά σφικτήρες και μανταλάκια. Το πιο χρήσιμο όμως εργαλείο σύσφιξης είναι οι ελαστικοί ιμάντες: λωρίδες από σαμπρέλες μοτοποδηλάτων πλάτους 1,5-2 εκατοστών είναι η καλύτερη λύση.

Η σωστή μέγγενη είναι ένα πολύ σημαντικό και απαραίτητο εργαλείο. Υπάρχουν ειδικές μέγγενες για την οργανοποιία που κοστίζουν μεν αρκετά, είναι όμως πολύ βολικές. Μπορείτε βέβαια να εξυπηρετηθείτε άνετα από μία κοινή μεγάλη σχετικά μέγγενη, που επιτρέπει την περιστροφή της 180 μοίρες.

Απαραίτητα είναι μια σειρά εργαλεία μέτρησης και σχεδίασης . Παχύμετρα, γωνιόμετρα, γωνιές, διαβήτης, χάρακες μικροί και μεγάλοι. Τα ειδικά παχύμετρα για τη μέτρηση του πάχους του καπακιού και του σκάφους είναι ακριβά αλλά πολύ χρήσιμα. Εναλλακτική λύση είναι τα παχύμετρα που χρησιμοποιούν συνήθως μηχανικοί ή αρχαιολόγοι.

Αν ασχοληθείτε με ξύλινα κλειδιά, είτε ως κατασκευή είτε ως αποκατάσταση, θα χρειαστούν ένα κωνικό τρυπάνι και μία κωνική ξύστρα.
Από τα ηλεκτρικά εργαλεία χειρός, είναι απαραίτητο ένα τρυπάνι με καλή βάση και ένα μικρό πολυεργαλείο τύπου Dremer ή ένας τροχός οδοντογιατρού. Χρήσιμα είναι τα μικρά παλμικά τριβεία, μία σέγα, ένα ρούτερ. Αν διαθέτετε χρήματα και χώρο, ένα τρυπάνι πάγκου είναι ιδιαίτερα χρήσιμο. Απαιτείται βέβαια ένα σετ καλά τρυπάνια ξύλου (3-8 χλστ.) και μετάλλου (2-8 χλστ.).

Ένα μικρό και ένα μεγάλο ταινιοτριβείο είναι επίσης απαραίτητα. Τα μεγάλα ηλεκτρικά εργαλεία, κορδέλα και πλάνη, είναι πολύ χρήσιμα, και εάν δεν μπορείτε να τα διαθέτετε θα πρέπει να αποκτήσετε επαφή με κάποιο ξυλουργό που τα διαθέτει και μπορεί να σας εξυπηρετεί. Το γυαλόχαρτο είναι απαραίτητο υλικό καθημερινής χρήσης στο εργαστήριο.

Στη σήμανση του μεγέθους του κόκκου των γυαλόχαρτων υπάρχει σύγχυση καθώς χρησιμοποιούνται δύο συστήματα σήμανσης: το σύστημα AMI και το σύστημα FEPA. Στον Πίνακα που παρατίθεται αναγράφονται οι αντιστοιχίες των δύο συστημάτων. Τα μεγέθη που συνήθως χρησιμοποιούνται στην οργανοποιία είναι το Ρ60-80 για το πρώτο χέρι χοντρό τρίψιμο, το Ρ120-160 για το επόμενο και το Ρ220-400 για το τελικό. Στο λουστράρισμα χρησιμοποιούνται και πιο λεπτόκοκκα υλικά έως και το Ρ1000.

Στη θέση του λεπτόκοκκου γυαλόχαρτου μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ψιλό συρματάκι της κουζίνας ή συνθετικά ψιλά σφουγγαράκια κουζίνας. Το συρματάκι σημαίνεται με μηδενικά: 0000 είναι το ψιλότερο. Τα σφουγγαράκια σημαίνονται με το χρώμα: το γκρι είναι το ψιλότερο.

Ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό μέσο επιπέδωσης επιφανειών κατασκευάζεται αν κολλήσετε με δερματόκολλα σε μία πλάκα μαρμάρου 100 επί 25 επί 3 εκατοστά δύο κομμάτια καλής ποιότητας ταινία γυαλόχαρτο 50 επί 25 εκατοστά, , ένα λεπτόκοκκο (Ρ220) και ένα αδρόκοκκο (Ρ120).


Το ακόνισμα
Ένα κοφτερό εργαλείο αποτελεί ανεκτίμητο εξοπλισμό. Εκτός από την ποιότητα του ατσαλιού και τον εργονομικό σχεδιασμό του, αυτό που καθιστά εύχρηστο ή δύσχρηστο ένα εργαλείο είναι εάν είναι σωστά ακονισμένο. Τα εργαλεία κοπής του οργανοποιού, μαχαίρια, σμίλες, πλάνες κ.α. δεν πρέπει απλά να κόβουν καλά. Πρέπει να «ξυρίζουν» ώστε η εργασία να είναι ξεκούραστη, ακριβής και αποτελεσματική. Μία από τις πρώτες δεξιότητες που πρέπει να αποκτήσει ο οργανοποιός είναι το ακόνισμα.

Επειδή το ακόνισμα είναι μία εργασία που η πλειοψηφία των οργανοποιών θεωρεί χαμένο χρόνο ή βαρετή και την αποφεύγει, είναι ιδιαίτερα σημαντικό το πότε αποφασίζουμε ότι ένα εργαλείο πρέπει να ακονιστεί. Αν το ακόνισμα γίνεται όταν διαπιστωθεί ότι το εργαλείο δεν κόβει, η λύση δεν είναι η πιο λειτουργική. Προσωπικά προσπαθώ να ακονίζω όλα τα εργαλεία συχνής χρήσης όταν αρχίζω την κατασκευή ενός νέου οργάνου. Ο έλεγχος για την κατάσταση του εργαλείου γίνεται συνήθως δοκιμάζοντάς το στο νύχι, σε ένα φύλλο λεπτό χαρτί ή σε δέρμα.

Τα ακόνια που διατίθενται σήμερα στο εμπόριο είναι φυσικά (πέτρες) ή συνθετικά (αποξεστικό υλικό ίδιας κοκκομετρίας συμπαγοποιημένο με ρητίνη). Ανάλογα με το υγρό που χρησιμοποιείται ως λιπαντικό υλικό, κατηγοριοποιούνται σε νεράκονα ή λαδάκονα. Τα νεράκονα είναι συνήθως τα πιο αδρόκοκκα, και απαιτείται να βυθίζονται σε νερό λίγες ώρες πριν τη χρήση τους. Νεράκονα και λαδάκονα σημαίνονται με αριθμούς που ο μικρότερος δηλώνει το πιο αδρόκοκκο υλικό.

Οι βασικές ανάγκες του οργανοποιού καλύπτονται με δύο νεράκονα χοντρού και μεσαίου κόκκου (600 και 1200) και ένα λαδάκονο 3000 ή 4000. Χρειάζεται επίσης μια λωρίδα δέρμα με τη σχετική πάστα γυαλίσματος, ένα μασάτι και ένας οδηγός ακονίσματος για λεπίδες πλάνης.

Τα καλύτερα νεράκονα είναι κατά την άποψή μας τα συνθετικά Ιαπωνικά ακόνια, τα οποία διατίθενται μάλιστα και με δύο όψεις χοντρού – μεσαίου κόκκου, και σε λογικές τιμές. Για το λαδάκονο προτιμήστε ένα φυσικό κρητικό λαδάκονο. Είναι ακριβό αλλά θα το έχετε μια ζωή.

Εκτός από τα επίπεδα ακόνια, παράγονται και κωνικά και κυλινδρικά για το ακόνισμα αντίστοιχων κοίλων ή κυρτών εργαλείων. Μία καλή και φθηνή εναλλακτική λύση είναι η χρήση των ανθεκτικών ψιλών γυαλόχαρτων: γυαλόχαρτο κολλημένο σε αντίστοιχου σχήματος κομμάτια ξύλου επιτρέπει πολύ αποτελεσματικό ακόνισμα. Υπάρχει βέβαια και το απόλυτο εργαλείο ακονίσματος, της εταιρίας Tormek, που κοστίζει όμως ακριβά και δεν είναι η πρώτη προτεραιότητα, τουλάχιστον για την αρχή.

Ο επίπεδος τροχός των ταινιοτριβείων μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης ως μέσο λείανσης. Επειδή το ακόνισμα εδώ γίνεται εν ξηρώ και με πολλές στροφές, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή τόσο στην αποτελεσματική ψύξη του μετάλλου όσο και στη γωνία επαφής με τον τροχό και την πίεση που ασκείται.

Σχετικά με τις περιόδους ακονίσματος, αν τα εργαλεία σας είναι σε καλή κατάσταση, απαιτείται κατά τακτά χρονικά διαστήματα (π.χ. μετά από 3-4 ημέρες χρήσης) ένα πέρασμα από το λαδάκονο, το μασάτι και το δέρμα, και λίγο πιο αραιά (μία φορά το μήνα) από το ψιλό νεράκονο. Το χοντρό νεράκονο θα χρειαστεί όταν έχει πια φαγωθεί αρκετά η κόψη και χρειάζεται ριζική αναζωογόνηση.