top banner 03
Η πρώτη ενέργεια του κατασκευαστή είναι η επιλογή του προτύπου της λύρας που θα κατασκευάσει. Εδώ χρησιμοποιείται ένα τυπικό πρότυπο της σύγχρονής λύρας της Κρήτης με μικρές αλλαγές που εισάγονται θεωρώντας ότι οδηγούν σε ένα καλύτερο αισθητικά και λειτουργικά αποτέλεσμα, ενώ δεν επηρεάζουν το ηχόχρωμα του οργάνου και ίσως βελτιώνουν την ηχητική απόδοσή του. Το συγκεκριμένο πρότυπο διατίθεται σε ψηφιακή μορφή ως αρχείο pdf, στον τομέα «Διαθέσιμα αρχεία». Εκεί είναι επίσης διαθέσιμα σχέδια των ιστορικών οργάνων που μελετήθηκαν, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρότυπα από όποιον το επιθυμεί.

Αφού επιλεγεί το πρότυπο, πρέπει να κατασκευαστεί το κύριο «στάμπο»: η ακριβής αποτύπωση της πρόσοψης του οργάνου στις πραγματικές διαστάσεις του (κλίμακα 1:1), σε ένα μέσο που επιτρέπει τη μεταφορά – αντιγραφή του στο ξύλο. Η συνήθης πρακτική είναι σκάφος και κεφαλή να κατασκευάζονται από ένα κομμάτι ξύλο. Εδώ προτείνεται η κατασκευή της κεφαλής χωριστά από το σκάφος (βλέπε παρακάτω) και για αυτό το κύριο στάμπο μας δεν την περιέχει.

Το στάμπο που προτείνουμε περιέχει επίσης τις πληροφορίες για την εξωτερική καμπυλότητα τόσο του αντηχείου όσο και του καπακιού. Πρόκειται για τις καμπύλες οι οποίες ενώνουν όλα τα σημεία της εξωτερικής επιφάνειας του αντηχείου ή του καπακιού με το ίδιο ύψος από τη βάση τους (το επίπεδο συγκόλλησης καπακιού – αντηχείου).

Οι ίδιες καμπύλες χρησιμοποιούνται επίσης ως ισοβαθείς, μεταφέροντάς τις στην πρόσοψη του σκάφους και αφαιρώντας από την τιμή τους το επιθυμητό πάχος του αντηχείου. Εκτός από το κύριο στάμπο σκάφους - καπακιού, είναι απαραίτητα ακόμα δύο στάμπο, ένα για το προφίλ της κεφαλής και ένα για τη γλώσσα. Μπορούν επίσης να βοηθήσουν, χωρίς να είναι απαραίτητα, ένα στάμπο για τον καβαλάρη και ένα για τον χορδοδέτη. Και αυτά τα πρότυπα σχέδια για να κατασκευαστούν αυτών των στάμπο διατίθενται εδώ.

Το υλικό κατασκευής των στάμπο μπορεί να είναι ένα φύλλο χαρτονιού, πλαστικού ή μετάλλου. Το καλύτερο υλικό είναι το διαφανές πλεξιγκλάς, πάχους 2,5 ή 3 χιλιοστών. Ένα φύλλο διαφανές πλεξιγκλάς 25 επί 50 εκατοστά είναι αρκετό για να κατασκευαστούν όλα τα στάμπο.

Τα σχέδια των προτύπων τυπώνονται σε ένα χαρτί το οποίο κολλιέται πάνω στο πλεξιγκλάς με απλή στερεή κόλλα χαρτιού τύπου στικ. Κατόπιν, χαράζουμε βαθιά με ένα νυστέρι ή άλλο λεπτό κοφτερό μαχαιράκι, όλες τις γραμμές του σχεδίου του προτύπου, ακολουθώντας τις με προσοχή, ώστε να αποτυπωθούν στο πλεξιγκλάς. Με ένα σουβλί σημειώνουμε τα σημεία στήριξης του στάμπο πάνω στο ξύλο. Στη συνέχεια, με ένα πριονάκι κοσμηματοποιού κόβεται το περίγραμμα, αφήνοντας ένα περιθώριο ασφαλείας 1-2 χιλιοστά. Μετά διαμορφώνεται το περιθώριο του στάμπο, με λίμες ή στο μικρό κατακόρυφο ταινιοτριβείο, ώστε να συμπίπτει ακριβώς με τη γραμμή του περιθωρίου του σχεδίου. Κατόπιν ανοίγουμε μια σειρά οπές κατά μήκος των ισοϋψών αντηχείου και καπακιού. Αφαιρούμε στη συνέχεια το κολλημένο χαρτί με χλιαρό νερό από το πλεξιγκλάς.